Recursos de interese sobre participación infantil e adolescente

Educo

Educo é unha ONG, membro de ChildFund Alliance, unha das principais coalicións internacionais de ONG centrada na protección da infancia, que traballa en máis de 18 países e desde hai máis de 30 anos polo benestar e os dereitos da infancia, en especial o dereito a recibir unha educación de calidade. Dentro do seu proxecto Activa a escoita, Educo realizou múltiples proxectos financiados polo Ministerio relacionados co impulso da participación infantil e adolescente. Entre eles están:

Proxecto Da Audiencia á influencia

O proxectoDa Audiencia á influencia, un paso necesario para facer efectiva a participación de nenos e nenas na defensa dos seus dereitos, dentro do cal se levou a cabo:

Páxina da guía Como contar coa voz da infancia e da adolescencia na toma de decisións?
A guía Como contar coa voz da infancia e da adolescencia na toma de decisións, destinada a persoas adultas tomadoras de decisións e realizada coa colaboración do “Consello da Escoita” formado por rapaces e rapazas portavoces dos seus grupos de participación en centros educativos.
Portada do vídeo no que rapaces e rapazas do Consello da Escoita se reúnen con representantes institucionais
Un vídeo no que rapaces e rapazas do Consello da Escoita se reúnen con representantes institucionais para facerlles chegar as súas ideas, propostas e inquedanzas sobre como cren que as persoas tomadoras de decisións deberían escoitalos e telo máis en conta nas cuestións que os afectan.
Portada da infografía como influír nas decisións políticas
A infografía Como influír nas decisións políticas que che afectan, destinada a rapaces e rapazas, e deseñada a partir de ideas e propostas do “Consello da Escoita”. Inclúe consellos, ideas e propostas para que rapaces e rapazas queiran, saiban e poidan dirixirse ás administracións públicas para esixir os seus dereitos.

Proxecto ¿E por que non facemos algo xuntas?

O proxecto E por que non facemos algo xuntas? onde rapazas e rapaces, acompañados do seu profesorado e do equipo técnico de Educo crearon un xogo de mesa que pon no centro do debate a escoita activa como un dereito e unha ferramenta de transformación social, como pode ser o seu entorno escolar e familiar, sendo eles e elas quen o conten.

 

Consello de Europa

O Consello de Europa ademais de ofrecer diferentes guías e manuais sobre a participación infantil e adolescente, ten unhaweben inglés con vídeos y con material para descargar sobre a participación.

 

IMCIDÁN

IMCITIZEN reúne diferentes axentes socioeducativos con experiencia na participación da infancia e da adolescencia na escola e a nivel local e rexional en España. Integrada por 10 plataformas infantís que se constituíron para promover os dereitos da infancia, crear plataformas de participación infantil e avanzar en estratexias para incrementar a toma de decisións de nenas e nenos. O proxecto IMCITIZEN, financiado polo programa CERV-2022-CHILD da UE, fomenta a identidade de cidadanía democrática das nenas e dos nenos como membros activos e comprometidos.

No seuwebestá, entre múltiples recursos, o libro¡PARTICIPAMOS, pasamos á acción!resultado do traballo colectivo coas nenas e nenos de varias escolas que participaron no codeseño de Plataformas de Participación Infantil como cidadáns activos e comprometidos. Nel pódense atopar ferramentas prácticas para facilitar este proceso, con recursos explicados polos mesmos protagonistas.

Tamén está oPlan de participación cidadá da infancia. Guía elaborada por nenas e nenos. Esta guía ofrece estratexias e accións concretas para fortalecer a participación de nenas e nenos na toma de decisións nos seus municipios. O Plan Estratéxico foi deseñado polas Plataformas de participación de cada municipio, co apoio, nalgunhas casos, dos consellos municipais. Ademais, inclúe dez estratexias consensuadas por representantes das 10 Plataformas de participación IMCITIZEN. A guía é o resultado do traballo de 140 nenos e nenas, que foron os protagonistas deste proceso.

Cuberta do libro “¡Participamos, pasamos á acción!” do proxecto Imcitizen
Páxina principal do Plan de participación cidadá da infancia, guía elaborada por nenas e nenos

Ademais, crearon dous carteis, un para defender as claves para o diálogo entre nenas, nenos e persoas adultas, coas claves fundamentais para garantir diálogos xustos e equitativos nos espazos de participación infantil, e outro explicando 10 estratexias para participar máis e mellor nos municipios. Son estratexias elaboradas polas nenas e nenos das plataformas que permitirán impulsar espazos onde nenos e nenas sexan parte activa na toma de decisións.

Chaves para o diálogo entre nenas e nenos e adultos
As nosas estratexias para participar máis e mellor nos municipios

Aldeas Infantís SOS

ONG Aldeas Infantís SOS Internacional, levou a cabo o proxecto TOGETHER, cofinanciado pola Unión Europea, que se está a implementar en España (Comunidade de Madrid e Castilla-A Mancha), Bulgaria, Hungría e Italia.

Este proxecto fortalece a participación da infancia e a mocidade na toma de decisións públicas, capacitando a nenos, nenas e mozos en situación de vulnerabilidade para realizar recomendacións que garantan que as súas necesidades e preocupacións se teñan en conta nos procesos de toma de decisións da Unión Europea e España. Mediante este proxecto realízanse accións de sensibilización e formación dirixidas aos profesionais que traballan para a infancia e ás autoridades responsables das políticas e lexislacións que afectan á protección da infancia.

 

Portada da publicación resumo do proxecto Together
Publicación resumo do proxecto Together

 

Comisión Europea

En 2020, a Comisión Europea encargou un estudo sobre a participación infantil na vida política e democrática da UE. O informe abarca 27 Estados membros e o Reino Unido, analizándose a participación infantil a nivel nacional. En 10 países, os investigadores tamén analizaron a participación local. O informe tamén inclúe 12 estudos de caso. Máis de 200 nenos, nenas e mozos compartiron as súas opinións e experiencias en entrevistas e grupos de debate organizados.

Cidades Amigas da Infancia (CAI)

Para Cidades Amigas da Infancia a participación é un dos seus piares fundamentais. Un dereito dos nenos, nenas e adolescentes que ten impacto non só sobre si mesmos, no seu desenvolvemento como persoas, senón sobre toda a comunidade onde viven. Para que a participación sexa real require que se establezan estruturas permanentes onde se teñan en conta as súas opinións nos ámbitos que os rodean.

A través da iniciativa Cidades Amigas da Infancia impulsanse procesos de participación infantil e adolescente desde o ámbito local, autonómico e estatal, de xeito que as opinións e propostas dos nenos e nenas sexan canalizadas en aspectos concretos vinculados a políticas públicas en clave de infancia.

Cidades Amigas da infancia ofrece varios recursos que abordan os beneficios da promoción da participación infantil e adolescente, expoñen algúns aspectos clave para a promoción de espazos de participación infantil e adolescente e realiza recomendacións sobre o seu funcionamento.

UNICEF

En España, UNICEF traballa para promover e defender os dereitos da infancia, colaborando con gobernos e sociedade civil para influír en políticas públicas que loiten contra a pobreza infantil, a desigualdade, e garantir a saúde, educación, nutrición e protección de nenos, nenas e adolescentes, ao mesmo tempo que realiza campañas de sensibilización e educación en dereitos.

 

 

 

Glosario sobre participación infantil e cidadanía
Glosario sobre participación infantil e cidadanía, dirixido a docentes de Educación Infantil, Primaria, ESO, Bacharelato e Formación Profesional, técnicos municipais de infancia e familias.

Plataforma da infancia

A Plataforma da Infancia é unha alianza de entidades sen ánimo de lucro, que traballan por acadar o pleno cumprimento dos dereitos dos nenos, nenas e adolescentes. A súa misión é aunar os esforzos de organizacións de ámbito estatal que traballan no ámbito da infancia e crear un espazo de coordinación que defenda, promova e protexa os dereitos dos nenos, nenas e adolescentes en España conforme á Convención sobre os Dereitos do Neno.

A Plataforma de Infancia propón a elaboración dun documento colaborativo e de revisión periódica, para a construción dalgúns liñamentos comúns de “que entendemos por participación”. A participación infantil, como obxectivo e como metodoloxía, así como a maneira de falar dela, medi-la e traballa-la.

 

Portada de Participación infantil e adolescente
Participación infantil e adolescente, apuntes para o diálogo (2023)

Ademais, recolleu nun documento as conclusións de máis de 2.700 rapazas e rapaces de toda España sobre o dereito á participación infantil e adolescente, entendida como un xeito de actuar para promover o cambio, transformar a realidade, tomar parte e intervir no contorno, e así influír nel e contribuír a un cambio social.

Participamos, ¡é o noso dereito! (2022)
Participamos, é o noso dereito! (2022)

Modelo de Laura Lundy

Laura Lundy é, entre outras cousas, codirectora do Centro para os Dereitos do Neno e coeditora xefa da Revista Internacional dos Dereitos do Neno. O seu traballo céntrase nos dereitos do neno, con especial atención á implementación da Convención das Nacións Unidas sobre os Dereitos do Neno na lexislación e as políticas, os dereitos educativos e o dereito dos nenos a participar na toma de decisións. O seu modelo ofrece unha guía para conceptualizar o Artigo 12 da Convención e céntrase en catro elementos distintos pero interrelacionados, que seguen unha orde cronolóxica lóxica.

Infografía 1
Infografía 2
Infografía 3
Infografía 4

Ede Fundazioa

É un conxunto de organizacións sociais que traballan para xerar cambios duradeiros, inclusivos e sostibles, a través do coñecemento, da intervención directa e do desenvolvemento de proxectos de economía social e emprego inclusivo. Crearon a seguinte guía para todas as persoas que acompañen a nenas, nenos e adolescentes e queiran traballar a participación. A guía pretende ser un documento que dote de orientacións, ferramentas e recursos para traballar a participación desde o enfoque de dereitos. Está dirixida tanto a axentes do ámbito educativo formal como do non formal ou informal. Trátase dunha proposta de intervención con dinámicas e ferramentas que facilitan a reflexión e a adquisición de competencias, organizada por idades e plantexada dunha maneira áxil.

 

Guía para a participación infantil e adolescente
Guía para a participación infantil e adolescente. Dinámicas e recursos desde o enfoque dos dereitos (2022) 

Asociación Los Glayus

É unha entidade dedicada ao traballo en educación en tempo libre. Desde o ano 2005 colabora estreitamente co Observatorio da Infancia do Principado de Asturias e Unicef na promoción e difusión dos dereitos da infancia, impulsando e dinamizando os consellos de participación infantil ao longo e ancho da xeografía asturiana. Este documento recolle boa parte das súas reflexións acerca deste tema e proporciona dinámicas, estratexias e sobre todo boas ideas para traballar e comprender algo tan importante como é a participación infantil.

Entendendo a participación infantil
Comprendendo a participación infantil. Ideas, estratexias e dinámicas para traballar a participación infantil paso a paso.